Antillectual

Antillectual is een van de beste Nederlandse punkrockbands, eentje waar we terecht trots op kunnen zijn. 1 november ligt het nieuwe album Start From Scratch in de winkels en omdat het een enorme knaller is voelden we zanger, gitarist en tekstschrijver Willem aan de tand. Willem heeft een baard, terwijl op het vorige album Testimony het nummer ‘I hate myself when i shave myself’ stond. Hoe kan dat nu? “Tom en Riekus scheren zich nog altijd hoor, ik wat minder vaak. Dat is om wat beter in de smaak te vallen bij de Orgcore liefhebbers.”

Met de band gaat op het moment goed. “We zijn op dit moment druk bezig om de Amerikaanse release van onze plaat op orde te krijgen en werken intussen al voorzichtig aan nieuwe nummers. Daarnaast flink aan het boeken voor de shows en tours die er aan komen.” Het eerder genoemde Testimony werd door vele fans in 2008 gezien als de punkrock plaat van het jaar, waar When Fear is Allround Us (de oude band van de nieuwe bassist Tom) ook in de top tien circuleerde. Werd het opnemen van jullie derde plaat hierdoor beïnvloedt? “Ik heb er nooit zo bewust op gelet, of gedacht “deze plaat MOET beter worden dan de vorige”. Dat moet ie sowieso, ongeacht hoe de vorige werd onthaald. Onze “groei” of verandering is volgens mij voornamelijk natuurlijk gegaan. We zijn in de afgelopen jaren betere muzikanten en songwriters geworden denk ik. Daarnaast hebben we op de laatste plaat met een andere bassist gewerkt dan op de plaat daarvoor, al waren de meeste nummers al geschreven toen Tom erbij kwam. Ook is er in een andere studio opgenomen en is er wat nadrukkelijker op de structuur van nummers gelet dan voorheen.”

Wat heeft Start from Scratch voor achterliggende betekenis? “De titel is een quote uit het eerste nummer en is op zich van toepassing op de meeste nummers van de plaat. We hebben net een “crisis” achter de rug en wat is een mooier moment om eens even pas op de plaats te maken, te kijken hoe we dingen in het verleden hebben aangepakt en te kijken hoe we het in de toekomst beter kunnen doen.” Het heeft niets te maken met de line-up wisseling. “We hebben de titel niet bewust gekozen vanwege de line-up wisseling, maar het valt wel mooi samen zo.”

De meeste nummers van het nieuwe album waren dus al geschreven voordat Tom zich aandiende. Wat betekende dit voor het opnameproces? “Er zijn geen nummers van zijn hand bij. Het nummer dat hij zingt op de plaat is zowaar geschreven door Yvo en heeft Tom ingespeeld en -gezongen. Daarnaast kwamen er met de stem van Tom wel meer opties voor melodieuze zang bij die we ten volle hebben geprobeerd te benutten door meer af te wisselen tussen zangpartijen en tweede stemmen.”

Vorig jaar kwam de akoestische EP Pull The Plug uit. Op het nieuwe album staan twee nummers van deze ep. “‘The new jew” en “The hunt is on!” staan inderdaad op de akoestische EP, maar nog voordat we die opnamen hadden we de nummers al in ‘elektrische’ vorm. We hebben er zelfs nog demo’s van opgenomen toen we na de opnames voor een Kid Dynamite tribute een paar uurtjes over hadden in de studio. Één van die demos staat ook op een sampler van Shield Recordings. Ze hebben voor ons ook altijd gehoord bij ‘de nieuwe plaat’ sinds we daarmee bezig waren. De akoestische uitvoering ervan zou je kunnen zien als een voorproefje op deze nieuwe plaat. Naast de twee nieuwe nummers staan er ook twee oude nummers op de EP in een akoestisch jasje.”

Akoestische muziek en punk gaan steeds meer uitstekend samen. Mensen als Chuck Ragan, Joey Cape en Greg Gaffin nemen tijd voor akoestische uitstapjes. Gaat Antillectual ook deze kant op? “Op Testimony hebben we ook al veel nummers met akoestische gitaren op de achtergrond opgenomen. En we hebben nooit gepland om echt akoestische nummers op de nieuwe plaat te zetten, maar So Much More is wel een rustig nummer dat tegen het akoestische aanleunt en met akoestische arrangementen erbij goed uit de verf is gekomen. Maar er zitten dus bij veel meer nummers ook akoestische gitaren en percussie.’ Vooralsnog zijn er helaas geen plannen voor een tweede Pull the Plug. ‘Wel komen er weer wat akoestische showtjes aan, maar die ga ik in mijn eentje doen. Als dat goed bevalt, wie weet wat er komt.”

Een verschil met het vorige album is het ontbreken van quotes (zoals tijdens ‘Waste=Food’ en ‘I Hope you got my Letter’). “Het is niet echt bewust gedaan. We hebben dit keer meer gemikt op vocale quotes van gastzangers. Daarnaast was Waste=Food echt geschreven nav de documentaire waar de quote uitkomt. En eerlijk gezegd is het feit dat er op de vorige plaat twee quotes stonden eerder een reden om het dit keer niet te doen, dan wel. En helaas heeft de quote in I Hope You Got My Letter tot copyrightproblemen geleid bij de Amerikaanse release. Op de Amerikaanse versie van het nummer staat de quote dan ook niet helaas.”

Een uitstekende reclamecampagne was dat de nummers van het nieuwe album wekelijks te streamen waren via diverse websites, compleet met liner-notes. Waarom koos de band hiervoor? “Er gaat altijd meer tijd dan je wilt zitten tussen de opnames van een plaat en de releasedatum, zeker als je alles netjes wilt afstemmen tussen tien labels over de hele wereld. In de tussentijd is de plaat wel gewoon klaar en zitten mensen erop te wachten. De plaat was in april al klaar, en we wilden graag dat mensen alvast kennis konden maken met de nummers, zoals we dat ook doen door op shows nieuwe nummers te spelen. De lyrics en liner notes hebben we erbij gedaan omdat die onlosmakelijk verbonden zijn met de muziek. Tot slot hebben we bij elk nummer iemand gevraagd een gastbijdrage te leveren over zijn of haar rol bij de totstandkoming van de plaat. Zo konden we de mensen die normaal niet onder de aandacht komen, maar wel degelijk essentieel zijn voor de plaat (geluidstechnicus, label-mensen, gastzang) voor het voetlicht brengen. Promotioneel gezien heeft deze aanpak ons erg goed gedaan: de plaat is nog niet uit of de nummers zijn al ruim 10.000 keer beluisterd, en verschillende media zijn er ook op gedoken, omdat het schijnbaar vrij ongewoon is wat we doen.”

Antillectual is een band met de nodige aandacht voor serieuze zaken (gelukkig). In de liner-notes van ‘The New Jew’ verwijzen zij naar Rita Verdonk. Haar rol lijkt momenteel uitgespeeld te zijn in de top van de Nederlandse politiek. Hoe passen de huidige kabinetsontwikkelingen nu bij de inhoud van dit nummer? “Godzijdank lijken we van Rita af te zijn, maar we krijgen Geert er wel dubbel voor terug. Helaas. Ik denk dat het nummer er alleen maar toepasselijker op is geworden. Ondanks dat ik Geert Wilders niet voor de volle 100% met Hitler wil vergelijken en we al helemaal niet in het Duitsland van de jaren 30 leven, zijn er angstaanjagende overeenkomsten. Ook Duitsland zat destijds in een crisis, ook Hitler kwam via een democratische manier aan de macht. En ook lijkt er meer aan de hand dan alleen een ruk naar rechts in Nederland. Zowel Sarkozy met zijn Roma zigeuners als ook Merkel met haar anti-Moslim pleidooi schuiven op naar een xenofobe houding.”

Naast muzikale overeenkomsten sluit Antillectual ook tekstueel goed aan bij de populaire Canadese band Propaghandi. De zanger daarvan, Chris Hannah, zingt zowaar mee op het nieuwe album. “Toen we de bandleden hadden leren kennen na een gezamenlijke show in België ontstond bij ons het idee (en de moed) om Chris te vragen voor een bijdrage. We wisten ook dat Chris thuis een studio heeft, dus dat het niet veel van hem zou vergen om iets op te nemen. Voordat we gingen opnemen hebben we hem gevraagd of hij erover na wilde denken, en dat wilde hij. Hij waarschuwde wel dat meer bands hem dit vroegen, en dat het zelden tot een bruikbaar resultaat had geleid. Zodra we het nummer opgenomen hadden stuurden we hem een ruwe mix met een idee voor zijn zanglijn. Een paar dagen later stond zijn zang in onze mailbox, en het paste perfect bij het nummer.”

Verder staat er een gastbijdrage op van Heleen Tichelaar. Ze is een minder bekende naam dan Chris. “Heleen zingt al jaren in poppunkbands uit de regio Zwolle. Ik ken haar nog van een vorige band, Educational Chaos. Tegenwoordig zingt ze in Midnight Menace, een band die we alledrie heel gaaf vinden, en waar we ook regelmatig mee spelen. Heleen had al een aantal keer laten weten dat ze graag wilde helpen op onze nieuwe plaat. We hadden bij twee nummers het idee dat Heleen’s stem er goed bij zou passen, en na een middagje met haar in de studio bleek dat te kloppen.”

Het politieke (maar ook economische, culturele en sociale) klimaat in Nederland is sinds 2008 sterk gewijzigd, in een negatief opzicht volgens mij. Dit heeft het werk aan het nieuwe album beinvloedt. “Onze plaat is nogal actueel merken we de laatste tijd. Sowieso dus omdat de thematiek gebaseerd is op de crisis, en alle ontwikkelingen die daaruit voort vloeien. Bij ieder nummer dat online verschijnt is wel een actualiteit te bedenken. Van de Nobelprijs voor de Chinese mensenrechtenactivist tot Geert Wilders, tot de Wikileaks affaire, tot de opkomende aandacht voor vegetarisme en de dierenpolitie. Het is erg cynisch om te roepen dat als het slecht gaat met de wereld dat fijne inspiratie is voor nummers, maar helaas is dit de laatste tijd wel een beetje het geval geweest. Jammer dat het kabinet Rutte net pas is geinstalleerd. Nee, toch niet. Maar als het aan de politieke prognoses ligt hoeft een volgend album niet uit te blijven qua inspiratie.”

De releaseparty is later dan de fysieke release zelf. Op 3 december staan de band met The Real Danger en This Routine Is Hell in de Merlyn te Nijmegen. Waarom zo laat in een klein zaaltje? “De Merleyn te klein, hopelijk! Maar dat zullen we gaan zien op 3 december. We hebben de releaseshow op die datum omdat we meteen nadat de plaat uit komt al op tour gaan door Frankrijk (4 – 14 november). De eerstvolgende datum waarop de Merleyn vrij was, is 3 december. Als de show net zo goed bezocht wordt als de Testimony releaseshow, zal het inderdaad erg vol worden in de Merleyn, maar we hebben dan ook liever een gezellig gevulde ‘kleine’ zaal dan een halflege hal.”

De band gaat verder flink op pad. “Concreet hebben we nu een tour in Frankrijk staan in november, spelen we in december elk weekend verspreid over de Benelux, wagen we in januari weer de oversteek naar Engeland, en gaan we in januari een weekje met onze Duitse vrienden Red Tape Parade op pad. Daarna gaan we zoveel mogelijk spelen in alle landen waar de nieuwe plaat uitkomt waaronder Amerika en Rusland, maar daar hebben we nog geen concrete data voor. Naast touren zijn we ook druk bezig op meer en meer festivals te spelen, zoals we dat afgelopen jaar deden op onder andere Incubate en Groezrock.”

Als laatste heeft Willem nog een verrassing voor de arme muziekliefhebber. “Bedankt voor het interview. Ons nieuwe album Start From Scratch! is trouwens te streamen én te downloaden op http://music.antillectual.com.”