De afgelopen weken, nee, zelfs maanden, was er zowat sprake van een heuse hype omtrent Nico Dijkshoorn. Hij is huisdichter van De Wereld Draait Door en Giel Bielen en columnist van Voetbal International. Verder verschijnen z’n colums ook in onder andere dagblad de Pers, Muziekkrant OOR en op NU.nl. Dijkshoorn levert tekstbijdragen aan programma’s als Dit Was Het Nieuws en Draadstaal en nu doen wij van ROAR een heel klein beetje mee aan deze ‘Dijkshoorn-hype’. Begin mei kwam namelijk het boek Dijkshoorn uit, een verzameling van de beste verhalen in tien jaar Dijkshoorn.

En ‘mag ik dat zo zeggen, ja, dat mag ik zo zeggen’, aldus Dijkshoorn met zijn allerbeste Mart Smeets-imitatie, de onderwerpen in het gebundelde werk zijn uiterst verschillend van elkaar. Mart Smeets komt langs in ‘Mart Smeets over Oerol’, een tragedie tussen Willem van Hanegem en z’n ex-vrouw Truus, publiekslieveling ‘Molletje’ en het briljante ‘Led Zeppelin in Frankrijk’, allemaal komen ze langs.

Wat te denken van de stukken die hij schreef voor GeenStijl, in respectievelijk het Zomerboek, over wat er zoal te doen is in bijvoorbeeld Duitsland, Spanje en Italië als je daar op vakantie bent, en in het Winterboek, waar vooral ‘The making of ‘Last Christmas’’ erbovenuit steekt. Briljante woordvindingen, aanvallen recht op de man (in het stuk ‘Lowlands’ moet Moke er andermaal aan geloven. Terecht overigens), maar bovenal heel veel absurdistische humor.

Het is niet alleen lachen wat de klok slaat, neem bijvoorbeeld het lange, meeslepende ‘Bob houdt het voor gezien’. In dit stuk volgen we Dijkshoorn, incluis ex-vrouw, en het zoontje Bob. Bob werd gescout door AZ en we volgen het hele gezin in hun gevecht tegen het voetbal, maar vooral tegen de heersende cultuur bij AZ. Bob komt nog een keer voorbij, in ‘Sven en Lesley Boerebach’.

Een dikke pil, dat is dit 350 pagina’s tellende bundel wel, maar wel eentje die je maar wil blijven lezen. Regelmatig zul je als lezer het boek even weg willen leggen, om bij te komen van een van de vele lachbuien die je zal overkomen tijdens het lezen. Tijdens het korte, maar krachtige ‘De Pelicaan’ bijvoorbeeld, of ‘Paralympische Spelen’, waarin hij het ‘beesje’ gewoon bij z’n naam noemt. Juist dit meeslepende, oprechte absurdisme is de kwaliteit van Nico Dijkshoorn. Overkill of niet, deze beste man is gewoon een groot schrijver!

Score: 4.5 out of 5 stars

De hamer en sikkel zijn inmiddels meer een modieuze decoratie voor hippe kleding, dan symbolen voor een regime dat miljoenen levens op zijn geweten heeft. Eigenlijk lijkt het allemaal best tof, dat communisme. Alles wordt verzorgt door de staat, de zorg is in orde en je hebt gewoon een baan. Heel simpel en allemaal heel netjes geregeld. De keerzijde van de medaille is nogal onderbelicht en wordt nog altijd veelal ontkent. In Kind 44 geeft Tom Rob Smith een beeld van deze donkere kant die we af en toe lijken te vergeten. Inmiddels is het boek uit als Dwarsligger.

Als het gevaarlijk wordt om zelf te denken heb je niet zoveel aan het arbeidersparadijs van Stalin. Als het zelfs gevaarlijk wordt om te denken aan denken is het wel heel erg mis. Leo Demidov is een jonge officieer bij een subdivisie van de NKVD, de veiligheidsdienst van de Sovjet-Unie. Leo pakt deze ‘verdachten’ op en gelooft heilig in de Sovjetstaat tot het regime. Zoals onvermijdelijk lijkt te zijn in een wereld waar een echtgenote uit zelfbehoud haar echtgenoot aangeeft, keert de machine zich uiteindelijk tegen Leo, wanneer hij in aanraking komt met een serie moorden. Een groot probleem voor de geheime dienst, want misdaad bestaat niet in de perfecte maatschappij.

Terwijl Leo ontdekt welke wereld er schuilgaat onder het laatje vernis dat de grootsheid van de staat is, zakt hij steeds verder af op de sociale ladder. Toch blijft hij zoeken naar de waarheid achter de gebeurtenissen, waarvoor hij het leven van zichzelf en velen anderen in gevaar brengt. Iedereen kan tenslotte voor de geheime dienst werken. Uiteindelijk blijkt ook Leo niet te zijn wat hij lijkt en moet hij zijn verleden onder ogen zien.

Kind 44 benut in het verhaal de zeitgeist volledig. Alle spanning, angst en onzekerheid die deel uitmaakte van het leven in de Sovjet-Unie komt naar voren. Het boek begint ten tijde van Stalin, waarin de terreur het meest verschrikkelijk was. Na de dood volgt er een gematigder beleid van Chroetsjov, maar dat betekend niet dat het inderdaad een stuk leuker werd voor de bevolking. Het boek stelt zaken aan de kaak die nog altijd geheim en verdrongen zijn. Het verhaal wordt verteld vanuit de hoofdpersonen, alsof je hun gedachten leest. Dit geeft het verhaal extra vorm, omdat men zich natuurlijk erg geïsoleerd voelt en alleen zichzelf kan vertrouwen. Deze gevoelens van twijfel en onzekerheid komen ook sterk naar voren, soms is het zelfs de kille afweging wie er mag sterven. Het boek is spannend en meeslepend. De personages zijn herkenbaar, ondanks de andere tijd en situatie.

Dankzij het formaat leest het boek enorm prettig en vooral erg snel. Af en toe wel wat lastig met de hele dunne pagina’s, waardoor je plots een half hoofdstuk verder bent. Neerleggen is niet makkelijk met Kind 44, wat je echt in de greep houd van begin tot het eind. Er zijn ook geen delen die je liever over zou slaan want alles komt terug in het raadsel dat de hoofdpersoon op moet lossen. Naast een bloedstollende thriller verteld het boek ook over het leven in de Sovjet-Unie, een ervaring die je niet uit je geschiedenislessen kunt halen. Smith haalt een hoop uit De Goelag archipel, wat toch wel het boek over leven onder het totalitaire communisme is, van Solzjenitsyn. Dit geeft hij dan ook toe. Desondanks is Kind 44 een boek wat wellicht meer blijft hangen en het verleden iets beter naar nu kan verplaatsen. Dit zijn namelijk geschiedenissen die we niet moeten vergeten.

Score: 4 out of 5 stars

Punk was een van de belangrijkste dingen die popmuziek overkwam sinds haar ontstaan in de smeltkroes van de jaren vijftig. Punk was als een aanslag op de gevestigde zaken en blies zichzelf bijna meteen ook weer op. Eigenlijk al gedurende deze glorietijd, zeg gerust gloriemaanden, begon een nieuwe stroming zich te ontwikkelen die eigenlijk grotendeels onbelicht is gebleven, namelijk: postpunk. Een verzamelnaam van een geheel nieuwe interpretatie van popmuziek. Gelukkig heeft Simon Reynolds hier een mooi boek over geschreven. De titel hiervan is Rip it up and start again en het kwam uit in 2005.

Simon Reynolds schreef al heel wat over popmuziek. Hij begon ooit bij Melody Maker om vervolgens te schrijven voor The New York Times, The Guardian, The Wire en Rolling Stone (om er maar eens een paar te noemen). Hij schreef boeken over rave, punk en hiphop.

Reynolds beschrijft hoe nieuwe bandjes ontstonden die op een eigen manier de aandacht gingen trekken. Onafhankelijk, provocatief en vernieuwend waren kernwoorden van deze nieuwe beweging. In het boek word een overzicht gegeven van de locale bewegingen en bands die vaak de inspiratie, maar ook de technieken ontleden aan de historische avant-garde bewegingen van de jaren twintig. Er wordt een geslaagde link gelegd tussen de Sex Pistols, DEVO, Joy Divison en bands van vandaag de dag zoals een Franz Ferdinand en Interpol. Dit wordt bijzonder knap gedaan, want ondanks dat er een band wordt gelegd is er geen moment sprake van op een grote hoop gooien.

We mogen stellen dat postpunk ook langzaam zijn “edge” verloor en veranderden in wat we nu kennen als de foute jaren tachtig muziek, dat wat we nu “New Wave” noemen. Het beschrijft de kritieke punten die Reynolds stelt, de omslagmomenten in de popmuziek zo je wilt. Ook zit het boek ramvol met tal van belangrijke, vreemde, vernieuwende en interessante bands en een gedetailleerd verhaal van wat de band deed. Dit maakt het boek echter nergens onnodig moeilijk, de schrijfstijl van Reynolds is vlot en vermakelijk. Nergens schroomt hij een grappige anekdote te vernoemen in plaats van een verhaal, waardoor hij zijn onderwerpen een gezicht en karakter geeft. Dit benadrukt de individualiteit die het genre zo kenmerk, om maar een oude dadaïstische uitspraak te citeren: “Jedermann sein eigener fussball”. Met andere woorden, iedereen doet zijn eigen ding.

Reynolds geeft hier een prachtige introductie tot de beweging, een genre kun je het eigenlijk niet noemen, die zoveel obscure, maar o zo interessante bandjes voortbracht. Bewust als hij hiervan is, komt ook het belang voor het hedendaagse poplandschap naar voren in het boek. Kortom, om te begrijpen wat en waarom  is het een welkom boek. Het leest makkelijk en voor je het weet heb je legio nieuwe helden te pakken. Over bijna al zijn boeken heeft Reynolds een blog, zo ook voor dit boek, check even het Rip it up-blog. Rip it up and start again is een boek dat je kijk op popmuziek veranderd.

Score: 4 out of 5 stars

Er zijn veel gevaren in de wereld en in onze hightech postindustriële cybertijd weten we eigenlijk helemaal niks meer over de wereld om ons heen. Gelukkig is er genoeg kennis opgeslagen voor ons om van te profiteren en deze is terug te vinden in enkele handige boeken. Boeken? Ja, want een computer heb je niks aan op een onbewoond eiland. John ‘Lofty’ Wiseman is zo iemand die kennis genoeg heeft van overleven, waar dan ook ter wereld. Vandaar dat hij het ultieme boek presenteerd om mee te nemen naar festivals en andere onherbergzame plekken: Het SAS Handboek. Het boek kwam recentelijk als Dwarsligger uit.
Niet geheel als verrassing zal komen dat Wiseman jarenlang bij het Britse elitekorps in dienst geweest is (nee, dit boek heeft niks met de Schijt aan Sonja dag en hoe die door te komen, hoewel…). Nu is dit natuurlijk een geschenk uit de hemel, al is het alleen maar vanwege het eten op festivals. Nu kun je even kijken in je boek en een pijlinktvis vangen voor je ontbijt of hoe je wat insecten kunt bereiden. Pas wel op voor horzels, die overigens leven op plekken waar voedsel schaars is, want ondanks dat het een goede voedselbron is, zijn ze niet erg gewillig om gegeten te worden. Maar genoeg gekkigheid, het boek beschrijft ook allerlei soorten planten, knopen, eerste hulp, communicatietechnieken en ga zo maar door. Mocht je tent nu in brand gestoken zijn, geen zorgen want dit boek weet ook voor dat soort zaken raad.

Het boek waarschuwt dat een natuurramp ook tot overlevingssituaties kan lijden, waardoor een boek als dit zeker niet nutteloos is. Het beschrijft zelfs hoe lang bepaald voedsel goed blijft en noem maar op. Uiteraard belanden we niet met grote regelmaat in zulke bizarre situaties dat dit boek ons leven kan redden, toch staat er genoeg in om op een kampeertochtje al nuttig te zijn. Maar ook als je meer van het ‘back to nature’ bent op wat voor manier dan ook, als scout, levend geschiedenis fan of gewoon een beetje raar.

Dus waarom zou je dit boek als dwarsligger kopen? Nou, vooral omdat het compact is en dus geen onnodige ruimte in je rugzak inneemt. Tevens is het een boek dat je met je ene hand kan openhouden terwijl je met de andere iets uitvoert wat je in het boek leest, bijvoorbeeld een lekkere horzelburger bakken. Minpunt is wel dat je soms ook twee handen nodig hebt, daarvoor zou iets van een klemmetje wel handig zijn om het boek open te houden. De dunne pagina’s zijn natuurlijk ook wel een beetje kwetsbaar. Goed, elk boek is kwetsbaar door regen, maar met de dwarsligger oogt het allemaal wel bijzonder fragiel. Toch is dit een praktisch ding en het bevat een schat aan kennis. Deze mag op je paklijst voor Lowlands dit jaar! Kijk hier voor meer over de Dwarsligger en andere titels.

Het is 4 januari 1976 wanneer schrijfster Mensje van Keulen een dagboek gaat bij houden. Een dagboek waarin ze openhartig vertelt over haar huwelijk met haar man Lon, waar ze woont en hoe dit wordt bemoeilijkt door krakers. Over haar vrienden en haar contacten met andere schrijvers. Over haar vrienden en haar contacten met andere schrijvers. Vol puurheid schrijft ze over haar dagelijkse belevenissen, maar daar tussendoor begint ze ook aan een roman wat later onder de titel Overspel verschijnt. Dit samengebundeld wordt later uitgegeven als Alle Dagen Laat in 2006. Het werd echter zo’n succes, dat uitgeverij Rubenstijn besluit om het boek als luisterdvd uit te brengen.

De luisterdvd bestaat uit vier cd’s waarop Mensje van Keulen haar dagboek voorleest. Dit begint op 4 januari 1976. In dit jaar woont ze in Amsterdam, samen met haar man Lon en haar katten. Opvallend is dat haar dagboek afspeelt in de jaren '70 al haar en je hierdoor een goed beeld krijgt wat er allemaal in die tijd speelt. Zo heeft de schrijfster te maken met krakers en hoort ze vaak vreemde geluiden in haar huis en ziet ze verschillende keren iemand gekleed in het zwart het huis binnenglippen. Ze beschrijft dit punt in haar leven echter zo puur, licht en onbedwongen, dat je de situaties snel voor ogen kan zien. Je krijgt hierdoor een heldere indruk van haar leven, huwelijk en vriendschappen waar ze openlijk over schrijft.

Naast haar dagelijkse beschrijvingen, begint ze ook aan een verhaal wat in Engeland afspeelt. Doordat dit ook in haar dagboek verwerkt wordt, zie je haar rol als schrijfster en als persoon goed. Het is de omkeer van luchtig schrijven – enigszins met humor – en het schrijven van literatuur, wat het dagboek pakkend maakt. Je mag van Keulen hierdoor helemaal zien zoals ze is.

Alle Dagen Laat is hierdoor een dagboek dat het leven van de schrijfster in zijn totaalpakket laat zien. Haar rol als getrouwde vrouw, haar rol als vriendin en haar rol als schrijfster. Dit allemaal afspelend in de jaren '70, zorgt ervoor dat je inzicht krijgt hoe dit tijdperk geweest moet zijn. Mensje van Keulen schrijft hierdoor geschiedenis. Geschiedenis van haar leven, maar ook van het leven in Nederland in de jaren '70.

Score: 3 out of 5 stars

“An Overture to the commencement of a very rigid journey”. In het Engels kwam de grap eigenlijk wel beter over, wanneer de Oekraïner Alex in woordenboek-Engels zijn verhaal begint. Dat verhaal is Alles is verlicht, het debuut van Jonathan Safran Foer uit 2002. Een jonge Amerikaanse schrijver van joodse komaf. Het boek kwam recentelijk ook uit in het Dwarsligger formaat. Reden genoeg om het weer eens onder de aandacht te brengen.

Het boek maakte een verpletterende indruk en werd al vrijwel meteen als studieonderwerp gebruikt op universiteiten en verblufte menig collega schrijver, het lanceerde Foer zelf in een klap naar de top van de literatuur. In 2005 werd het boek verfilmd met hoofdrollen voor Elijah Wood en Eugene Hutz (van Gogol Bordello). We kunnen dus met een gerust hart zeggen dat het boek insloeg als een bom. Het verhaal gaat over Jonathan die in Oekraïne op zoek gaat naar de vrouw die zijn grootvaders leven heeft gered. Met zijn vertaler Alex, een hippe vogel uit Odessa, gaat hij op pad vergezeld door de ‘blinde’ grootvader van Alex en zijn ‘uitkijkteef’ Sammy Davis Jr. Jr. Het gezelschap vind echter meer dan ze verwachtten en uiteindelijk wordt alles verlicht.

Het verhaal bestaat uit drie lijnen, het verleden, het verhaal van Jonathan en dat van Alex. Dit samen met de wisselende perspectieven maakt het een complex boek. Minpuntje is wel dat de Nederlandse vertaling een stuk minder grappig is dan het origineel, maar dat doet niet veel af aan het boek. De hoofdgedachte is dat het verleden de toekomst bepaald. Voor zowel Alex als Jonathan veranderd dit hun kijk op zichzelf. Het wat lollige begin maakt snel plaats voor een dramatisch verhaal van liefde en haat, verdriet en vreugde. Het taalgebruik is natuurlijk wisselend, eerst komisch dan weer poëtisch. Soms bezinnend soms luchtig, maar zonder maar een moment pauze gravend in geschiedenis die het liefst vergeten wordt. De Holocaust die uit de geheugens is weggedrukt. De verhalen verweven zich met elkaar en de breuk met het verleden wordt hersteld. Catharsis en (zwarte) humor, de enige manier om een triest verhaal draagbaar te maken volgens hoofdpersoon Jonathan, gaan hand in hand in.

Natuurlijk gaat het nu niet alleen over het boek zelf, maar ook over de nieuwe vorm van boek. De Dwarsligger won de NIMA Marketing Excellence Award 2009 voor de uitvinding, dus schijnbaar heeft het wel wat. Dus hoe leest zo’n ding nu? Nou, het is echt ideaal voor in de trein, bus of in bed als je graag op je zij ligt. Wel is het is even wennen aan het dunne papier en natuurlijk het op en neer bladeren. Alles is verlicht is eigenlijk best een zwaar boek dus niet echt ideaal om eventjes tussendoor te lezen, wat toch is waar de Dwarsligger zich toe leent. Als je nog moet wennen aan de nieuwe vorm is het misschien niet de beste keuze. Aan de andere kant, als je ervoor gaat zitten zal dit boek je toch wel opslokken.

Wat echt ontbreekt is een lint om snel te vinden waar je was gebleven. Een papiertje ertussen is natuurlijk niet zo praktisch omdat het eruit en helaas zit er niet een kaft aan die je tussen de pagina’s kunt leggen. Misschien is het gewoon gewenning, maar de Dwarsligger voelt wat ‘haastig’ aan. Toch leest hij prettig en is het een fijn compact boekje, waar we helaas na 500 jaar boekdrukkunst even aan moeten wennen. Zeker een aanrader voor de mensen onder ons die het openbaar vervoer geregeld trotseren. Meer weten over dit interessante boekje? Kijk hier eens voor het aanbod.

Score: 4.5 out of 5 stars

Met maar liefst veertien boeken op haar naam onder het pseudoniem van Jenneke Strijland, behoort Rascha Peper tot de top van de Nederlandse literatuur. Met haar grote romans als Risco Vleugels, Russisch Blauw, Wie Scheept Gaat en Vingers Van Marsepein bracht ze haar naam op de kaart. Toch lijkt het of Nederland het boek Zwartwater Koorts niet als besteller verkiest. Waarom Nederland het boek enigszins links laat liggen, is een goede vraag.

Het boek bevat zeven verhalen, waarbij het eerste verhaal begint met de gelijknamige titel van het boek. Elk hoofdstuk bevat een verhaal waarin grote, ongebruikelijke passies centraal staan. Echter gaat elk passie van de hoofdpersoon wel zo diep, dat je de spanning en de druk van dit geheim bijna zelf gaat voelen. Desondanks dat de personen een beetje wereldvreemd zijn en aparte levenswijzen op nahouden.

Het vreemdste is dan wel wanneer een man op de ara van zijn zus moet passen. Het dier is onderhand al 40 jaar oud en overlijd plots wanneer Sophie op vakantie is in Australië. De man weet zich van geen raad. Hij vriest het dier in de koelkast, maar besluit tenslotte een ara te kopen die weliswaar een kopie kan zijn. Dit om de schrik en het verdriet van zijn zuster te besparen. Wanneer de koper een foto van zijn vader laat zien, krijgt hij de schrik van zijn leven. Hij blijkt deze man al te goed te kennen.

Zo heeft elk verhaal zijn eigen zeggingskracht. Zijn eigen ontroering. Of je een dagboek openslaat en je in zeven verschillende levens terechtkomt. Elk persoon heeft zijn eigenaardigheden, die ergens een beetje wereldvreemd zijn. Je leest vrij snel de geschiedenis, waardoor je tot inzicht komt van elke gekte en geheim. Rascha Peper probeert zoveel informatie te geven, dat je teveel geschiedenis krijgt wat het verhaal niet sterker maakt. Toch maakt ze dit snel goed, door elk verhaal af te sluiten met een ontroerende onthulling van het probleem.

Waarom Nederland het boek links laat liggen, dat is de vraag. Je wordt verrast met zeven ontroerende geheimen. Geheimen waar je buurvrouw, lerares, oom of collega misschien ook mee leven. Is het door de veelvoud van levensgeschiedenis van elk persoon waar je mee geconfronteerd wordt? Of loopt Nederland niet meer zo warm voor verhalen, wat levensechte sprookjes kunnen zijn? Ik weet wel dat de schrijfster met een goed concept een beetje te veel hooi op haar vork heeft genomen. Waardoor het boek net niet krachtig genoeg is.

Score: 2 out of 5 stars

Leo Blokhuis is een expert op het gebied van popmuziek. De Gelderlander schreef eerder artikelen voor Revolver, Nieuwe Revu en Vara TV Magazine, maar is wederom langer achter de typemachine gaan zitten. In City to City covert de 48-jarige een kleine twintig jaar popgeschiedenis op een reis langs de steden waar het gebeurde. Dit van 1953 in Memphis tot 1971 in Los Angeles, maar ook langs Den Haag in 1969. Het boek bevat tien hoofdstukken en elk hoofdstuk wordt bijgestaan door een nummer. Op een begeleidende cd staan namelijk bijzondere liedjes die passen bij de steden, o.a Elvis Presley, Jacques Brel, Barrett Strong en Golden Earring komen hierop langs.

Anders dan in zijn boeken Grijsgedraaid en Plaatjesboek, richt Leo zich ditmaal op de steden die in de periode tussen 1953 en 1971 elkaar opvolgden als centra van de popmuziek. Hij schrijft over het Detroit van Tamla Motown, het San Francisco van The Grateful Dead, het Liverpool van The Beatles en de Mersey beat, het Londen van The Who en het Los Angeles van Linda Ronstadt en The Eagles. Hiervoor is een flinke bronnenlijst geraadpleegd, maar ook zijn interviews met grote artiesten als Paul McCartney en Mick Jagger zijn inspiratie geweest voor het boek. Blokhuis vertelt over de liedjes die het verschil maakten, maar ook vertelt hij de verhalen van de persoon achter de bekende nummers.

Net als veel boeken over de popmuziek, is ook City to City geen boek om 's avonds naast het bed te leggen. Het is geen spannende page turner geworden, maar een het is een lees- en bladerboek. Een exemplaar waarin soms wat opgezocht kan worden, wat vooral voor een groot muziekliefhebber een perfect boek is. Naast het opsommen van feiten, telt elk hoofdstuk ook een persoonlijke top-10, dit variërend van beste Beatles-covers tot aan een Haagse top-10. Die overigens wordt aangevoerd door 'Just a Little Bit of Peace In My Heart' van Golden Earring.

Naast auteur, is Leo Blokhuis ook de vormgever van het prachtige boek. Op een plakboek-achtige manier heeft hij vele foto's, hoesjes, ansichtkaarten, festivalposters en landkaartjes toegevoegd. Alsof we een kijkje nemen in zijn persoonlijke dagboek, waarin hij al jaren zijn wijsheden verzameld. En hoewel het soms wat zware stof kan zijn, krijgt het hierdoor een leuk speels karakter. Het resultaat is een een boeiende wereldreis door de geschiedenis van de popmuziek. En aan het voorwoord te lezen zal een tweede deel niet lang uitblijven, dit zal gaan over phillysoul en de eerste aanzet tot de disco. De vroege punk en zo door tot nu. Maar dat zal dan voor een volgende City to City zijn...

Score: 3.5 out of 5 stars

Naast gerespecteerd zanger is Nick Cave ook een noemenswaardige schrijver. Tenminste, als we afgaan op de eerste roman die de Australiër scheef. Inmiddels is er twintig jaar na het debuut een tweede boek verschenen: De Dood Van Bunny Munro, een roman over een seksverslaafde handelsreiziger.

Als handelsreiziger gaat Bunny Munro stad en land af om zijn waar aan de man te brengen. De seksverslaafde verkoper heeft in elk stadje een ander schatje, maar ondertussen zitten thuis zoon Bunny Jr. en vrouw Libby. Het ging al een tijdje niet lekker met Libby en het is na wat heen en weer verwijten aan de telefoon dan ook geen verrassing voor Bunny als ze zichzelf van het leven berooft. Nu zit Bunny voor z'n gevoel opgescheept met zijn zoontje waarvan hij eigenlijk niet goed weet wat hij ermee aan moet.

De kleine Bunny ziet zijn overleden moeder opduiken en fluistert hem in dat alles goedkomt en ook de volwassen Bunny krijgt regelmatig het beeld van zijn overleden vrouw voor zich. Er wordt besloten om Bunny Jr. mee te nemen op reis langs de handelsplekken, wat de kleine gebruikt om de encyclopedie te leren. Bunny neemt steeds meer verdovende middelen tot zich en het is dan ook maar de vraag of alles goedkomt...

Qua schrijfstijl zit het boek lekker in elkaar, maar op momenten is het groffe beeld dat van Bunny geschetst wordt wel erg uitgemolken. De lezer krijgt een kijkje in de wereld van de zwarte humor van Nick Cave, en een beetje muziekkenner zal de verwijzingen naar Kylie Minogue of Avril Lavigne hilarisch vinden. Toch kom je er snel doorheen en vraag je je af of dit twee decennia wachten waard was. De Dood Van Bunny Munro is een leuke middenmoter in vergelijking met andere boeken van dit genre en daar moeten we het maar mee doen.

Score: 3 out of 5 stars

'Het valt niet mee om je drieëndertigduizend vogels in één ruimte voor te stellen. Je hoeft het niet met eigen ogen te zien of na te rekenen om te beseffen dat het een behoorlijk opeengepakte toestand is. In hun Richtlijnen voor Dierenwelzijn adviseert de National Chicken Council een vloeroppervlak van 7.4 vierkante decimeter per vogel. Dat beschouwt een 'toonaangevende' organisatie van kipproducten als dierenwelzijn, wat wel bewijst hoe door en door gecorrumpeerd het denken over dierenwelzijn is geworden - en waarom je alleen nog maar keurmerken kunt vertrouwen die worden gegeven door betrouwbare onafhankelijke organisaties.' De Joods-Amerikaanse schrijver Jonathan Safran Foer was afwisselend vegetariër en vleeseter en schreef het boek Dieren Eten.

Toen de 32-jarige echtgenoot en vader werd, stelde hij zichzelf de vraag: waarom eten we dieren? Zouden we ze ook eten als we wisten hoe ze op ons bord terechtkomen? De twee vragen vormen de rode draad voor zijn non-fictie debuut, na twee succesvolle romans uit te hebben gebracht. De schrijver onderzoekt verschillende verhalen die we onszelf vertellen om ons eetgedrag te rechtvaardigen. En volgens de uitgeverij zijn het verhalen die ons vooral verteld zouden moeten worden.

Het 279 bladzijden tellende Dieren Eten is een journalistiek boek en alles wat Foer schrijft, is hartstikke gegrond. De laatste tientallen pagina's van Dieren Eten zijn namelijk een opsommingen van bronnen. Soms zijn het lang uitgeschreven URL's, soms zijn het boeken uit 1985, maar het zijn vooral honderden bronnen uit de laatste jaren. Toch krijgt het hierdoor een schools imago, wat het boek niet goed doet. Het is namelijk een fris geschreven exemplaar met veel passie, maar door de hoeveelheid quotes en cursief geschreven stukken, is het vaak vervelend om te lezen.

'Gemiddeld eten Amerikanen tijdens het leven het equivalent van 21.000 dieren - één dier voor elke letter op de voorgaande vijf pagina's.' Dit voorgegaan met inderdaad vijf volgeschreven pagina's met enkel de woorden 'Verbijstering / Invloed'. Het is duidelijk dat de schrijver wil provoceren met zijn boek en mensen aan het denken wilt zetten. De toekomst moet uitwijzen of dit daadwerkelijk zal lukken, maar de vraag is of het überhaupt de gehoopte doelgroep aanspreekt. Mijn mening is dat eerder vegetariërs het boek zullen gaan lezen dan fanatieke vleeseters. De keuze van de schrijver is echter heel duidelijk: ik eet nooit meer vlees.

Score: 3.5 out of 5 stars

Het is dit jaar alweer tijd voor de vierde keer Nederland Leest. Na Dubbelspel van Frank Martinus Arion, De gelukkige klas van Theo Thijssen en Twee vrouwen van Harry Mulisch konden we dit jaar gratis genieten van Oeroeg van Hella Haasse. Het boek uit 1948 (hoewel je daar niets van merkt, de schrijfstijl van Haasse doet nauwelijks gedateerd aan) is samen met Heren van de Thee nog steeds haar beste werk.
Het boek is een treurig relaas over een vriendschap tussen een inlandse jongen Oeroeg en een Nederlandse zoon van een administrateur. Naarmate zij opgroeien groeien zij verder uit elkaar, hun nationaliteit blijkt in de huidige culturele situatie in Ons-Indië een onoverkomelijk obstakel. Gesitueerd in de moeizame poging tot onafhankelijk van de kurk waarop de Nederlandse economie zou drijven zinspeelt het verhaal op deze turbulente periode, allemaal heel subtiel.

Oeroeg is een dun boek, in deze versie nog minder dan honderd pagina’s. Na Dubbelspel lijken de Nederland Leest boeken steeds dunner te worden. Maar het doet niets aan de kracht van Oeroeg af en draagt waarschijnlijk bij aan de opzet van de campagne. Of men meer bereikt dan het standaard blanke, hoogopgeleide publiek dat literatuuravonden bezoekt is me een raadsel. Nederland Leest schermt altijd wel met het aantal activiteiten en de oplage van het gratis boek maar meer dan dat komen we helaas niet te weten.

Desalniettemin, een gegeven paard moet je niet in de bek kijken. Vooral niet als het paard van Oeroeg kwaliteit is. Een Nederlandse klassieker? Dat zeker dus na deze campagne zou elke Nederlanden dit boek gelezen moeten hebben. Lees dan gelijk haar andere sterke boek over Nederlands-Indië, dan heb je alles wat echt de moeite waard is van Haasse binnen een week uit en kun je weer meepraten.

Score: 4 out of 5 stars

Dat Berlijn een rijke muziekgeschiedenis heeft zullen de meeste mensen wel weten. Zo schreef David Bowie er "The Berlin Trilogy" en is het natuurlijk de technohemel bij uitstek. De geschiedenis gaat echter veel verder terug en is door Leonor Jonker gebundeld in Muziekreis door het Berlijn van toen en nu. Dit in vier delen, de jaren 20 en 30, de jaren 40 50 en 60, de jaren 70 en 80 en de jaren 90 en 00, wordt verteld wat er destijds op muziek en politiek gebied speelde. Wie heeft opgelet tijdens geschiedenis kan zelf ook wel bedenken dat muziek van donkere mensen in het nazi tijdperk niet welkom was, dus of dit echt zo verhelderend is...?

Verder lezen we natuurlijk over de punkscene, waarover aangegeven wordt dat dit voor jongeren de manier was om zich te verzetten tegen het communisme. Als je rondloopt in Berlijn zul je op heen hoop plekken de anarchistische trekjes van toen (in de vorm van graffiti bijvoorbeeld) terugzien.

Het valt op dat het boek een aaneenschakeling van feiten brengt en weinig echt leuke anekdotes. Hierdoor krijg je wat anders voorgeschoteld dan aanvankelijk gedacht werd, namelijk een verhalend geheel. Toch leest het aardig weg en komen jazz, rock, punk en techno allemaal aan bod met een vleugje politiek.

Mijns inziens vult dit boek de middelbare school geschiedenislessen op een makkelijk geschreven manier aan, maar een literair hoogstandje is het niet. Muziekreis door het Berlijn van toen en nu is leuk om eens gelezen te hebben.

Score: 3 out of 5 stars

De Vlaamse schrijver Herman Brusselmans heeft door de jaren heen een aardige collectie aan boeken geschreven. Zijn één na laatste roman Mijn Haar Is Lang gaat over zijn bezoek aan de kapper, althans de lange weg ernaartoe. Ook dit werk staat vol schunnige teksten en wie Brusselmans kent hoort hem het verhaal bijna vertellen.

Het verhaal begint met het gegeven dat Brusselmans, die uiteraard de hoofdpersoon is in het boek, naar de kapper wil om de puntjes bij te laten knippen. Dit gaat echter niet zonder problemen. Terwijl er gewacht wordt op de knipbeurt bij de kapper komen de meest vreemde verhalen naar voren en als het na lang wachten dan bijna zover is krijgt de kapper een hartstilstand. Brusselmans is de beroerdste niet en biedt aan met de agent mee te gaan naar de vrouw van de kapper om het nieuws te vertellen.

Al snel gaat het niet meer over de dood van haar man, maar roepen de vrouw en Brusselmans of de agent de pot schoonhoudt als hij gaat schijten. Zo vaak er zulke bizarre taferelen ontstaan, zo vaak steekt de hoofdpersoon een sigaret op. Stivoro's boodschap is bij de droge Zuiderbuur niet helemaal aangekomen. De rode draad van het verhaal wordt aangehouden, al zijn er af en toe momenten dat het een beetje inkakt.

Dit gevoel bekruipt je vooral nadat er bij de tweede kapper ook iets bizars ontstaat en de schuine gesprekken een beetje beginnen te vervelen. Natuurlijk is dit het handelsmerk van de schrijver, die bij De Wereld Draait Door op hilarische wijze zijn boek kwam promoten, toch zal het Giphart-gehalte niet bij iedereen goed aanslaan.

Er valt gelukkig wel genoeg te lachen. Zo ontmoet Brusselmans Zygma, een jong meisje waar hij aparte gesprekken mee voert en later door uitgenodigd wordt op haar verjaardagsfeestje. Een veel terugkomend onderwerp is de liefde die de schrijver heeft voor zijn vrouw Tania de Metsenaere. Het is bijna autobiografisch, met een emmer fictie. Brusselmans is grappig, maar niet vernieuwend. En of het haar uiteindelijk wordt bijgeknipt...?

Score: 3.5 out of 5 stars

De Utrechtse Renske de Greef is een schrijfster die vooral bekend is geworden door haar schunnige columns over seks en relaties. Dit voor o.a. het online jongerenmagazine Spunk, maar ook in haar eigen boeken wordt werkelijk elk weekendgeheim onthuld. Opvallend hierdoor is de serieuze samenwerking die ze aanging met Plan Nederland (Foster Parents Plan), een organisatie die zich bezighoudt met o.a. ontwikkelingssamenwerking. Ze werd hierdoor uitgenodigd om Afrika te bezoeken, ze bezocht de landen Malawi, Kenia, Mali en Oeganda en ging daar op zoek naar de seksuele zeden en gewoonten van de Afrikanen. Het gevolg hiervan was Seks in Afrika, die op donderdag 1 december 2005 werd uitgebracht ter gelegenheid van de Wereld AIDS Dag.

Het boek betreft, zoals we van de schrijfster ondertussen gewend zijn, een verzameling van columns. De jonge schrijfster houdt zich niet bezig met het schrijven van romans, maar haar kracht ligt duidelijk in de korte verhalen. Toch is er wel degelijk een rode draad in het boek. Ook vertrouwd is haar goede vriend en Spunk-hoofdredacteur Jan Hoek, die samen met haar in het continent was. Samen belanden ze in de meest bizarre situaties en ontmoeten ze opvallende mensen, wat een horde grappige verhalen oplevert.

Het boek van Renske zit niet anders in elkaar dan gewend, naast veel vrolijke feesten en ontmoetingen is er namelijk ook een keerzijde. Was het in Lust nog de schrijfster zelf met penisnijd of afknappers, gaat het met Seks in Afrika stukken verder. Ze bezocht projecten voor hiv-besmette jongeren, ontmoette een besnijder en sprak een homoprostituee.

Het derde boek van Renske is helaas minder een pageturner dan verwacht. De sekscolumnist praat over ernstige aidsproblemen in Afrika, maar persoonlijk lees ik liever over 25-jarigen die weer een klunzig vriendje mee naar huis heeft genomen. Haar bevalt het gelukkig beter. Na Seks in Afrika is de interesse in het continent nog niet voorbij, de eerste helft van 2008 verbleef ze namelijk samen met Jan Hoek in Tanzania om een jongerentijdschrift op te zetten.

Score: 3 out of 5 stars

De meeste van mijn klasgenoten gingen op reis: rondtrekken, backpacken, couchsurfen. Eén jongen noemde het zelfs soulsearchen, maar iedereen vond hem altijd al een beetje raar. Ik had vorig jaar om de twee weken een mail gekregen van een oudere vriendin die op wereldreis was gegaan. De mailtjes waren niet alleen aan mij gericht, maar ook aan zo'n honderd miljoen andere mensen, en ze bestonden louter uit zinnen als: 'weet je het verse mangosap druipt nog van mij kin en straks ga ik skydiven en ik heb net geleerd om te duiken - zal ik een tongpiercing nemen? - gisteren was ik naar de ruïnes van Tika en zag ik stromende lava en ik heb gezandboard in de woestijn en toen kwamen er duizenden vleermuizen uit de grot en er was een meer van lijmsteen en ik heb gekayakt met allemaal zoetwaterkrokodillen om me heen nou daaaag!'

Reske de Greef schrijft graag over Afrika, want net als haar voorgaande boek, gaat En je ziet nog eens wat over het warme continent. De opzet is echter totaal anders, nu geen verzameling van columns gebaseerd op haar eigen gebeurtenissen. Haar nieuwste kindje is namelijk niet autobiografisch en noch een verzameling van eerder gepubliceerd werk. Het verhaal gaat over Guusje, die net klaar is met de middelbare school en 'iets van de wereld wil zien'. Samen met een vriendin en weinig kennis van zaken, vertrekt ze met hoge verwachtingen naar Tanzania. Dit om vrijwilligerswerk te verrichten in een weeshuis. Dat het avontuur veel tegenslagen kent, bewijst al haar eerste kennismaking met de bevolking. Zouden de taxichauffeurs echt zo opdringerig en vervelend zijn als dat Renske ze beschrijft?

De taxichauffeurs blijken uiteindelijk nog het kleinste probleem van de eerste dag. Guusje en haar vriendin zijn namelijk aangekomen midden in het regenseizoen. En al het geld waarvoor ze zoveel hadden gewerkt, wordt al vroegtijdig gestolen wanneer ze even niet goed opletten. De eerste hoofdstukken blijken totaal geen reclame te zijn voor het vrijwilligerswerk in Afrika. Maar zoals de bewoners daar zelf al zeggen: TIA. This Is Africa.

De hoofdrolspeelster ging de reis aan voor innerlijke wijsheid en veel exotische seks. Het doel verloopt echter niet zonder kleerscheuren, Guusje is de Donald Duck van Afrika is geworden. Alles wat fout kan gaan, gaat fout. Dit alles geschreven om de manier zoals we van Renske de Greef gewend zijn: grappig, ontroerend en pakkend. Haar En je ziet nog eens wat is overduidelijk haar beste werk tot heden. En zou ze hiermee dan echt uitgeschreven zijn over Afrika? Is haar volgende boek weer gewoon autobiografisch en over platte seks? We zullen zien.

Score: 4 out of 5 stars

De roman Het Diner (2009) van Herman Koch is al een enorm succes. Niet alleen ging het boek vele malen over de toonbank, de recensies waren ook lovend en Het Diner won zelfs de NS Publieksprijs 2009. Reden genoeg om het boek dan ook als luisterboek uit te brengen, en zo vonden al in mei 2009 de opnames plaats voor dit luisterboek, ingesproken door de schrijver zelf. Maar waar gaat Het Diner nu precies over? En wat voor toegevoegde waarde heeft een luisterboek?

In Het Diner treffen we twee getrouwde stellen in een chique restaurant aan. De mannen zijn broers: de ene, Serge,is een vader en politicus die premier wil worden en de ander, Paul, is een werkloze vader. Aan de tafel zitten ook hun twee vrouwen, Babette en Claire. Dit is het kerngegeven: vier volwassenen aan een tafel die iets te bespreken hebben, iets belangrijks. Hun kinderen hebben namelijk een misdaad begaan en er moet worden besproken hoe de ouders hier mee om zullen gaan.

Terwijl in het boek de gangen van een diner worden doorlopen – van aperitief tot fooi – ontvouwt zich langzaam het verhaal. Een verhaal dat gaat over menselijke verhoudingen, over het verleden en over hoe het zover heeft kunnen komen. Paul, de verteller van het verhaal, zet in anekdotes zijn persoonlijke geschiedenis en die van zijn gezin uiteen. Zo pelt Herman Koch laag voor laag van zijn hoofdpersoon af, tot alleen de kern overblijft. De sfeer wordt hierbij steeds grimmiger, en de beklemmende schrijfstijl van Koch sluit hier goed bij aan. Door het minitieus beschrijven van elke handeling en gedachtegang voelt de lezer zich soms bijna gevangen in het verhaal.

Maar Het Diner is veel meer dan een plot. Paul is een kritische verteller: hij kijkt beschouwend naar zichzelf en anderen. En het is vooral in deze elementen van het verhaal dat Koch naar mijn mening uitblinkt. Hierin toont hij die subtiele maar scherpe blik op het menselijk gedrag die we ook terug zien in zijn eerdere werk, zij het in dit geval met een iets zwarter randje. Herman Koch toont zich een kritische mensenkenner, met een subtiel gevoel voor humor, zoals we dat ook kennen van bijvoorbeeld Martin Bril.

Kortom, Het Diner als boek is een absolute aanrader. Een luisterboek is echter iets compleet anders dan een gewoon boek. Voor een luisterboek moet je echt de tijd nemen. Je moet er rustig voor gaan zitten, bij voorkeur met je koptelefoon op, en het verhaal langzaam tot je laten komen. Maar wanneer je er de tijd voor neemt is het dan ook prachtig. Herman Koch vertelt met zijn karakteristieke stem het verhaal precies zoals het door hem is bedoeld, met de juiste intonaties en de juiste pauzes. Je hebt het gevoel dat hij het verhaal alleen aan jou verteld, en dat maakt de ervaring extra mooi. En dat je af en toe de pagina’s hoort ritselen voegt alleen maar toe aan dat intieme gevoel.

Score: 4.5 out of 5 stars